GÖZNE’NİN TARİHİ VE BUGÜNÜ

         Bolkar dağlarının akdeniz’e bakan yüzlerinde vadilerle parçalanmış plato düzlükleri üzerinde bulunan Gözne, 26 km. düzgün bir asfalt yolla Mersin’e başlanmıştır. Turistik önemine binaen karayollarının devamlı bakımı altındadır. En yüksek yeri kalenin bulunduğu yer olup 1090 metredir. En düşük yeri 915 metredir. halen Gözne belediyesinin bulunduğu mevkinin yüksekliği 1045 metredir. Gözne çok eski bir tarihe sahiptir. Eski yıllarda grek’lerin arami’lerin burada yaşadığı sanılmaktadır.

Halen şıhbağının korum yolu üzerinde tarla içerisinde kopuk bir kaya parçası bulunmaktadır. Bunun üzerinde 5 satır 54 harfli bir kitabe mevcuttur.Yazı zamanla güç okunur hale gelmiştir. Bu yazı arami yazısıdır ve yörenin başka taraflarında da rastlanmaktadır. Yazı şöyledir;

 uten ted come un
comen bak tercak
fenale reşahman
gelabu akab ali

Yazının tam anlamı bilinmemekle beraber bir zafer anısı olduğu anlaşılmaktadır.

Anlaşılabildiği kadar ile “ uten topladı ........elde etti... çıktı hücum etti ali neslinden gelenlere galebe etti”  Mersinlilerin Gözne’ yi yayla edinmeleri de çok yeni sayılmaz. Daha önce bilhassa korum’lular şimdiki Gözne’yi yayla yaparlardı. Mersinliler’in burayı yayla olarak tanımaları şöyledir.

Tarsusta ikamet eden zengin bir rum vardı. Tarsus’ta sen pol’ün evi olarak bilinen yerde ikamet eden debbas ismindeki bir kişi av nedeni ile Gözne taraflarına gelmiş ve ormanlar içerisinde gördüğü Gözne’yi beğenerek yazın sıcak aylarında burayı yayla olarak benimsemiştir.Debbas’la birlikte diğer bazı gayrimüslimlerde Gözne’ye gelemeye başlamışlardır. Aşağı Gözne’de mevcut çeşmenin adı “debbas’ın çeşmesi” olduğu gibi, başka bir yerin adı da “ debbas’ın bağı” olarak anılmaktadır.
Bugün birçoğu yıkılarak yeni binalar yapılmış olmakla beraber rum’lardan kalmış evler mevcuttur. Gözne’de sonradan el değişitirmiş olan geniş amerikan arazisi bulunmaktadır. Aşağı Gözne’den yukarı Gözne’ye kadar bütün batı sırtı methini adlı bir amerikalı aileye ait idi. epeyce bir süre önce Gözne’ye gelen bu ailenin iki torunu, dedelerinin bu araziyi amerikan iç harbi sebebi ile ileride doğacak pamuk arazileri ihtiyacı için edindiklerini ifade etmişlerdir. Güneyde arazi edinip, Gözne’de yayla yapacakları anlaşılmıştır. Gerek aşağı ve gerekse yukarı Gözne’de amerikan koleji mensupları ve din adamlarına ait gayrimenkullerde mevcuttur.

Çukurova fransızlar tarafından işgal edilince bilhassa Mersin’li halk Gözne’ye kaçmışlardır. Halk dilinde buna kaç kaç denilmekte ve tarihi bir dönem gibi anılmaktadır. Mesela; doğum tarihini söylemek gerektiğinde kaç kaç da doğdu denilirdi. Nesil değişmiş olduğundan bugün bu tür bir ifadeye rastlanmamaktadır. Gözne bir ara kaza merkezi olmuştur. Mersin kaymakamlığını hacı ömer (kutay) yapmıştır. Milli mücadele yıllarında bir ara Gözne 239.uncu alay merkezi olmuştur. 26.6.1920 tarihinde hacı talip çiftliğini basan Tarsus gurubu müfrezeleri, burada esir ettikleri 26 fransız askerini Gözne’ye getirmişlerdir.139.uncu alay kumandanı yarbay Şemsettin bey’dir. Fransızlarla mücadele eden mücahitlerin yaralarının bakımı için Gözne’de işgal yıllarında bir hastane kurulmuştur. Rumlara ait iken, sonraları valilik konağı olarak kullanılan ve daha sonrada yıkılıp yerine büyük bir bina yapılan yer kullanılmıştır. Hindişıhı zade Abdulkadir, veli Tevfik (ok), Esat Mustafa, Maraşlı ali hastanenin ihtiyacı olan yatak, yorgan, battaniye gibi eşyaları halktan toplamıiş doktor Ahmet lakabıyla tanınan sıhhiye çavuşu yanpar’lı ahmet efendi buraya memur edilmiştir. Adana doktorlarından salim (serçe) bey başhekimliği deruhte etmiştir. Konya hilalşahmer hastanesi hekimlerinden olan doktor butar berker’ de bu hastaneye ilaç ve levazım temin etmiş ve bir sürede burada görev yapmıştır.

Gözne’de ilk elektrik 1960 yıllarında küçük bir jeneratörden elde edilmekte idi bu elektrik aynı yıl kurulan “ Gözne elektrik yaptırma derneği” tarafından halkın yardımı ve incirlik’ten temin edilen jeneratörlerle elde edilmiştir.1956 tarihinde Gözne’de belediye kurulmuştur. ilk belediye başkanı Süleyman Kurtuluş’tur. Halen belediye başkanı ise Cemal Yaz’dır.Kuruluşta çok iptidai olan elektrik tesisatı, bilahare iller bankasında ıslah edilmiş sonra da bugünkü genel sisteme bağlanmıştır. Tedaş elektrik kurumunun şubesi bulunmaktadır.

Mevcut su sitemi 1997 yılında dönemin belediye başkanı şefik zengin tarafından iller bankasınca yaptırılan cehennem deredeki kaynak suyu aynı yerde 2 adet sondaj kuyusu açılarak temiz içme suyu ihtiyacı bu artezyen kuyularınca sağlanmaktadır. Su hizmetleri “ meski “ tarafından yürütülmektedir. meski’nin idare ve teknik hizmetler birimi beldede açılarak her türlü işlem buradan yapılmaktadır.Gözne’nin son nufus sayımına göre nüfusu 3556 dır.

Beldemizde ilköğretim okulu ve lise eğitime devam etmektedir.
Jandarma karakol binası yenilenerek civardaki yerleşim merkezlerinde asayiş yönünden Gözne jandarma karakol komutanlığına bağlanmıştır.

Ayrıca beldemizde sağlık ocağı, tedaş işletme şefliği, orman bölge şefliği, tarım kredi kooperatifi hizmet vermektedir.
Beldemizdeki tarihi Gözne kalesi kültür bakanlığınca restorasyonu tamamlanarak çevresindeki ormanlık alan temizlenerek yerli ve yabancı turistlerin hizmetine sunulmuştur.


COĞRAFİKONUM:

Etrafı dağlarla çevrili olan Gözne vadisinin iki yanında kurulmuş bir kasabadır. Doğusundaki yüksekliklere tepe, batısındaki dağlara Çölek sırtlandık dağları denir.

Kuzeyindeki bölgeye Sülüklü ve Ayvagedigi bölgeleri, Sülüklü’nün üzerindeki dağlara da Karatepe denir. Güneyinde ise kale vardır.

Gözne, Mersin iline bağlı bir belediyeliktir. Denizden yüksekliği yaklaşık dokuz yüz metre civarındadır. Torosların güneyinde dağlık bir bölgedir. geniş düzlüklere sahip değildir. arazi engebeli ve taşlıktır.bu yüzden ekilebilir alanlara sınırlıdır.bu alanları Sülüklü Tepe ,Korum, Çatalağaç ve Şıhbağları’dır

Gözne ve çevresinde Akdeniz iklimi görülür. bitki örtüsü makidir. bu bölgede çam ve ladin ormanları ile kaplı iken ,bilinçsizce yapılan kesim yüzünden ormansız bir hale gelmiştir.1938 ve 1968 yıllarında küçük miktarlarda heyelan olmuştur.

GEÇİM KAYNAKLARI:

Gözne ve yöresinde halkın geçim kaynağı hayvancılık ve tarıma dayalıdır.arazinin müsait olduğu yerlerde şeftali, üzüm, elma, armut gibi meyveler yetiştirilmektedir.özellikle yörük ailelerinde hayvancılık yaygındır. Ayrıca yaz aylarında aktivite gösteren yayla turizmi de bölge ekonomisini canlandırmaktadır.


KAMU KURUM VE KURULUŞLARI:

1950 yılından itibaren nahiyelik yapan Gözne’ de belediye, tarım müdürlüğü, Orman İşletme şefliği, Jandarma karakolu PTT, Sağlık ocağı, 1983’te yapılan ilk öğretim okulu, 2000 yılında öğretime başlayan çok programlı lise mevcuttur.

HABERLEŞME VE ULAŞIM:

Gözne’nin Mersin’e olan mesafesi 25 kilometre olup ,ulaşımı Gözne-Ayvagediği minibus kooparatifleri’ne ait minibüslerce sağlanır. Ayrıca Gözne’de posta hizmetlerini yürüten bir postane mevcuttur. Televizyonların daha iyi izlenebilmesi için Çöğlen Sırtlanık dağları üzerinde kurulan vericiler yerleştirilmiştir.

SOSYAL DURUM

Gözne çok eski bir tarihe sahip olmasına rağmen, bunların bir tarih kitabında yer almaması net bir bilgi edinmemizi engellemektedir. Tarihi kalıntıları çevredeki kale ve kitabeler buranın çok eski bir tarihe sahip olduğıunu göstermektedir. Gözne’ye ilk gelenlerin Eshepliler olduğu sanılıyor. Esetlilerin Kafkasya üzerinden Erzurum’dan Malatya’ya buradan da Adana üzerinden aşağı Gözne’ye gelmişlerdir. Aşağı Gözne’de bulunan Ermenilerle anlaşıp yurt tuttukları rivayet edilmektedir. Taşkınlıların atalarını Kayserili Ürgüp ilçesinden Silifke üzerinden Toroslar’ın kır yolunu izleyerek Korum mahallesine yerleştikleri söyleniyor. Sakarlarında aynı yolu takip ederek yerleştikleri söylenmektedir. Yaklaşik 300 sene kadar önce burası bir yayla yeriymiş, şimdiki yerli halk Korum mahallesinde oturuyormuş, Gözne’nin adının “gözetleme” kelimesinden geldiği söylenmektedir.buradaki Gözne kalesinin daha önçe gözetleme kalesi olduğu bilinmektedir. Tarsus’un il olduğu yıllarda buranın isminin tapu kayıtlarında Gözne olarak geçtiği söylenir.

Yeraltından çıkan çanak-çömlek ve küpler m.ö’ki yıllarda da burada yaşayan bir toplumun olduğunu göstermektedir. Kurtuluş savaşı döneminde Çukurova’yı işgal eden düşmanlara karşı silahsız olan halkın en iyi savunma hattını burada kuracağını düşünülerek Baş pınar mevkiine bir karargâh kurulmuştur. Gözne kasabasında eğitim ve öğretim hizmeti veren bir ilköğretim okulu bulunmaktadır. 1925 yılında ilkokul 1963 yılında da ortaokul açılmıştır. bu okullar 1983 yılında birleştirilerek ilköğretim okuluna dönüştürülmüştür.

Yazın 30 ağustos zafer bayramı kırk pınar güreşleri ve folklor şenlikleri düzenlenmektedir. bu şenlikler sırasında futbol turnuvasına hizmet veren futbol sahası kullanılmaktadır.

Ulaşım:

Şehir merkezinden 26 kilometrelik asfalt yolla gününher saatinde 15 dakikada bir otobüs ve Büyük Şehir Belediye otobüsleri ile ulaşılabilir.

Özellikleri:

Mersin ilinin kuzeyinde Toros dağlarının 980 m. yükseltisinde bulunan Gözne yaylası, çam, ardıç, meşe gibi maki türü bitki toplulukları ve elma, kiraz, vişne, ayva şeftali gibi meyve ağaçları ile kaplıdır. Alta yapısı tamamlanmış olan yaylada, PTT, jandarma, sağlık ocağı hizmet vermekte olup, Belediye hizmetlerinden faydalanmaktadır. Her Yıl Meşhur 30Ağustos Güreşleri ve Şölenleri yapılmaktadır.

Konaklama-Yeme-İçme:

Gözne kalesi ve çevresi kamp yapmak için uygundur. Yaylada kır kahveleri, marketler ve lokantalar bulunmaktadır.